Nghiên cứu hoàn thiện thể chế quản lý đối với hiệp hội các tổ chức kinh tế đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Chủ nhiệm: CN. Trần Thanh Phương

Năm đăng ký: 2012

Năm nghiệm thu: 2015

Tóm tắt:

1. Mục tiêu của đề tài
Nghiên cứu, hoàn thiện thể chế quản lý đối với Hiệp hội các tổ chức kinh tế đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
2. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, đề tài kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về thể chế quản lý đối với Hiệp hội các tổ chức kinh tế.
Chương 2: Thực trạng thể chế quản lý đối với Hiệp hội các tổ chức kinh tế.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện thể chế quản lý đối với Hiệp hội các tổ chức kinh tế đáp ứng yêu cầu hội nhập.
3. Nội dung chính của đề tài
a, Chương 1, đề tài tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận về thể chế quản lý đối với hiệp hội các tổ chức kinh tế: Khái quát loại hình tổ chức, hoạt động của Hiệp hội: Khái niệm chung về hiệp hội ở Việt Nam; Khái niệm về Hiệp hội của các tổ chức kinh tế Việt Nam hiện nay; Đặc điểm, vai trò, vị trí của Hiệp hội. Nghiên cứu vai trò, đặc điểm và nội dung của thể chế quản lý đối với Hiệp hội; Các nguyên tắc xây dựng thể chế quản lý đối với Hiệp hội; Yêu cầu hoàn thiện thể chế quản lý đối với Hiệp hội trong điều kiện hội nhập quốc tế.
Nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng thể chế quản lý Hội, Hiệp hội của một số nước trên thế giới trên các phương diện: Kinh nghiệm xây dựng pháp luật về Hội, Hiệp hội của một số tổ chức quốc tế; Quy định pháp luật về Hội, Hiệp hội của một số nước trên thế giới.
b, Chương 2, đề tài đánh giá thực trạng thể chế quản lý đối với hiệp hội các tổ chức kinh tế, bao gồm: Thực trạng của các mô hình tổ chức và hoạt động của các hiệp hội và chỉ ra hạn chế và nguyên nhân, đó là: Các Hiệp hội đều chưa có bộ máy thật sự thích hợp để triển khai hiệu quả các hoạt động; chưa có hệ thống ngang, dọc thích hợp. Ngoài ra là các phương tiện làm việc của Hiệp hội chưa đủ, nên còn hạn chế về thời gian và số lượng thông tin nhận và cung cấp cho hội viên. Trụ sở không ổn định, thay đổi do phải đi thuê, đi mượn, gây khó khăn trong việc liên lạc giữa Hiệp hội với các tổ chức trong và ngoài nước.
Thực trạng hoạt động của Hiệp hội, chỉ ra hạn chế và nguyên nhân, như: Ở nhiều Hiệp hội chưa thường xuyên sâu sát các doanh nghiệp hội viên; Chất lượng chuyên môn trong một số hoạt động của Hiệp hội chưa cao, chưa sâu; Công tác thông tin dịch vụ có nhiều tiến bộ, song vẫn còn một số Hiệp hội làm chưa tốt. Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại, được chỉ ra khá nhiều, trong đó có nguyên nhân về các văn bản pháp quy về tổ chức, hoạt động của Hiệp hội chưa đáp ứng kịp với nhu cầu phát triển và tạo điều kiện để các Hiệp hội hoạt động có hiệu quả. …
Đề tài cũng đánh giá thực trạng thể chế quản lý nhà nước đối với Hiệp hội, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân, theo đó, nguyên nhân chủ quan được cho là: Đối với Hiệp hội, một số Hiệp hội được Bộ, ngành thành lập chưa thật sự xuất phát từ lợi ích cộng đồng, mà vì lợi ích của ngành; coi Hiệp hội là một tổ chức trực thuộc Bộ, làm biến dạng các tổ chức tự nguyện này thành một tổ chức mang mô hình của cơ quan Nhà nước. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, Chủ trương, chính sách về Hiệp hội của Đảng còn chung chung nên vận dụng để thể chế hóa đưa vào cuộc sống gặp khó khăn; công tác xây dựng thể chế quản lý hiệp hội chưa thực sự được quan tâm. Chưa có văn bản nào bao quát và phân loại các loại hình hội, hiệp hội để từ đó có những hướng dẫn sát thực cho từng loại hình; Việc xây dựng thể chế quản lý chưa chú trọng vào sự phát triển của Hiệp hội mà mới dừng ở việc cho phép thành lập, phê duyệt điều lệ, cho phép đại hội nhiệm kỳ; Các nội dung của các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý Hiệp hội còn chịu ảnh hưởng chủ quan của cơ quan soạn thảo; Một số quy định của hệ thống thể chế quản lý Hiệp hội chưa thích ứng với thực tiễn hoặc không phù hợp với Hiệp hội…
c, Chương 3, đề tài phân tích các yêu cầu hoàn thiện thể chế quản lý nhằm tạo điều kiện để Hiệp hội các tổ chức kinh tế đáp ứng yêu cầu hội nhập: về mở cửa hội nhập và sự cần thiết hoàn thiện thể chế; Yêu cầu hoàn thiện thể chế; Yêu cầu hoàn thiện các chính sách đối với Hiệp hội.
Đưa ra phương hướng hoàn thiện thể chế quản lý đối với Hiệp hội các tổ chức kinh tế: Đối với Nhà nước; Đối với Hiệp hội.
Đề xuất một số quan điểm chung khi xây dựng thể chế quản lý đối với Hiệp hội và những định hướng giải pháp cơ bản của việc xây dựng và hoàn thiện thể chế quản lý Nhà nước đối với Hiệp hội.
Đề xuất giải pháp, bao gồm: Nâng cao nhận thức về Hiệp hội của Việt Nam, làm cơ sở để xây dựng và phát huy vai trò của Hiệp hội đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước; Phát huy vai trò, trách nhiệm và năng lực của các tổ chức đảng, các cơ quan quản lý nhà nước góp phần thiết thực nâng cao hiệu quả quá trình xây dựng và hoạt động của Hiệp hội; Đối với các cơ quan quản lý nhà nước.