Phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật
Chủ nhiệm:
TS Nguyên Minh Tuân
Năm đăng ký:
2020
Năm nghiệm thu:
2021
Tóm tắt:
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự phát triển của nghề công tác xã hội (CTXH) trên thế giới, nghề CTXH tại Việt Nam cũng đang trong quá trình hình thành và phát triển. Năm 2020 đánh dấu năm cuối cùng của đề án Phát triển nghề công tác xã hội (Đề án 32), sau gần 10 năm chuẩn bị về nhân lực, vật lực cũng như các cơ chế, chính sách, giúp nghề CTXH dần định hình rõ vai trò trong xã hội. Nằm trong nhóm đối tượng yếu thế, người khuyết tật (NKT) thời gian qua luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm hỗ trợ cả về đời sống vật chất lẫn tinh thần, từ đó cải thiện phần nào chất lượng cuộc sống. Với phương châm chăm lo cho đời sống của NKT ngày càng tốt hơn, Nhà nước đã và đang nghiên cứu các phương thức hỗ trợ tối ưu nhất, trong đó nghề CTXH với các mục đích và phương pháp mới mẻ đã trở thành một phương thức trợ giúp mang lại hiệu quả cao và bền vững. Các hoạt động hỗ trợ NKT được triển khai dưới nhiều hình thức đã mang lại nhiều kết quả thiết thực, giúp ngày càng nhiều NKT được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả và mở rộng độ bao phủ, đòi hỏi phải có những cách thức triển khai mới tại cộng đồng – một thành tố không thể thiếu để huy động nguồn lực xã hội. Kết quả của đề tài sẽ giúp phát triển dịch vụ CTXH chất lượng hơn, đáp ứng nhu cầu và giải quyết các vấn đề NKT đang đối mặt, đồng thời là tài liệu tham khảo hữu ích cho đội ngũ quản lý định hướng mô hình tại cơ sở. Nghiên cứu cũng góp phần tác động đến nhận thức của cộng đồng, giảm thiểu và loại bỏ sự kỳ thị, phân biệt đối xử, đồng thời cung cấp bằng chứng khoa học cho các nhà hoạch định chính sách xây dựng hành lang pháp lý tốt hơn cho NKT. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài "Phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật" mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu chung
Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật.
- Mục tiêu cụ thể
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật;
+ Đánh giá thực trạng dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật ở Việt Nam;
+ Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả của dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật ở Việt nam;
+ Đề xuất mô hình và các giải pháp phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng cho người khuyết tật ở Việt Nam.
3. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, báo cáo tổng hợp bao gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng đối với người khuyết tật
Chương 2: Thực trạng dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng đối với người khuyết tật
Chương 3: Đề xuất mô hình và giải pháp phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng đối với người khuyết tật
4. Nội dung chính từng chương của đề tài
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng đối với người khuyết tật
Nội dung chương này tập trung xây dựng hệ thống khái niệm công cụ nền tảng như người khuyết tật theo quan điểm của WHO, Công ước quốc tế và Luật Người khuyết tật Việt Nam năm 2010, cùng các khái niệm về an sinh xã hội, chính sách xã hội, công tác xã hội và dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng. Đề tài làm rõ đặc điểm hệ thống của NKT thông qua việc phân loại 6 dạng khuyết tật cơ bản (vận động, nghe nói, nhìn, thần kinh tâm thần, trí tuệ và khuyết tật khác), luận giải hai nhóm nguyên nhân chính gồm bẩm sinh và mắc phải, đồng thời phân định ba mức độ khuyết tật từ đặc biệt nặng, nặng cho đến nhẹ. Trên cơ sở đó, chương I phác thảo bức tranh tổng thể về các loại hình dịch vụ CTXH tại cộng đồng dành cho NKT từ nhóm đáp ứng nhu cầu vật chất, y tế phục hồi chức năng, tư vấn tâm lý, kết nối nguồn lực, giáo dục, dạy nghề đến trợ giúp pháp lý. Tiến trình cung cấp dịch vụ được chuẩn hóa qua quy trình gồm các bước từ tiếp nhận nhu cầu, phân tích tham vấn, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện cho đến giám sát và lượng giá. Bên cạnh đó, đề tài phân tích sâu các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ như nhu cầu khách thể, hệ thống chính sách pháp lý, năng lực chuyên nghiệp của nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp liên ngành. Chương này cũng đúc kết các mô hình quản lý trường hợp và mô hình phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng (PHCNDVCĐ) từ kinh nghiệm quốc tế và các tài liệu hướng dẫn chuyên ngành để làm bài học thực tiễn cho Việt Nam.
Chương 2: Thực trạng dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng đối với người khuyết tật
Nội dung chương II phản ánh kết quả nghiên cứu thực chứng được thực hiện tại hai địa bàn thí điểm là Bến Tre và TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2015 – 2020. Đề tài mô tả chi tiết thực trạng đặc điểm của khách thể nghiên cứu về giới tính, học vấn, hoàn cảnh kinh tế và đặc điểm dạng tật, từ đó chỉ ra những khó khăn cơ bản mà NKT đang đối mặt như rào cản trong tiếp cận giáo dục, việc làm, y tế, thông tin, hạ tầng công cộng và đặc biệt là sự kỳ thị, phân biệt đối xử từ cộng đồng. Khảo sát thực trạng cho thấy nhu cầu của NKT đối với dịch vụ quản lý trường hợp và dịch vụ PHCNDVCĐ là rất lớn và đa dạng. Khi đánh giá sâu vào thực tế cung cấp dịch vụ, đề tài chỉ ra rằng mặc dù hệ thống chính sách bảo trợ bước đầu đạt được một số kết quả, nhưng dịch vụ quản lý trường hợp dành cho NKT nhìn chung vẫn chưa được thực hiện bài bản, hồ sơ ghi chép thiếu hệ thống. Đối với hoạt động PHCNDVCĐ, các mảng hỗ trợ về y tế, giáo dục, sinh kế và hòa nhập xã hội mới chỉ đáp ứng được một phần và chưa mang tính bền vững. Phần cuối của chương tập trung phân tích thực trạng các yếu tố tác động đến hiệu quả dịch vụ, chỉ rõ những thuận lợi và khó khăn đến từ chính bản thân, gia đình NKT, năng lực chuyên môn của nhân viên xã hội, điều kiện của cơ sở cung cấp dịch vụ và sự quan tâm, chỉ đạo của chính quyền địa phương.
Chương 3: Đề xuất mô hình và giải pháp phát triển dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng đối với người khuyết tật
Trên cơ sở phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội và thực trạng đã chỉ ra, chương III tập trung đề xuất kết cấu hai mô hình cốt lõi gắn liền với các nhóm giải pháp phát triển dịch vụ cụ thể. Đối với dịch vụ phục hồi chức năng tại cộng đồng, đề tài thiết lập mô hình phát triển dựa trên ma trận đa ngành và đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức cho gia đình, NKT, cộng đồng và đội ngũ lãnh đạo, đồng thời hoàn thiện văn bản triển khai, giám sát và nâng cao năng lực cho người thực hiện. Đối với dịch vụ quản lý trường hợp tại cộng đồng, đề tài định hình mô hình triển khai theo tiến trình 5 bước chuẩn quy trình chuyên nghiệp, đi kèm với các giải pháp hoàn thiện chính sách, chuẩn hóa quy trình, cải thiện cách thức tổ chức, VV.88 cá cược trực tuyến cơ sở vật chất, xây dựng cơ chế giám sát đánh giá và phát triển đội ngũ nhân viên tham gia. Cuối cùng, đề tài xác định các điều kiện mang tính chiến lược để phát triển toàn diện dịch vụ CTXH tại cộng đồng đối với NKT ở Việt Nam, bao gồm việc hoàn thiện thể chế nghề chuyên nghiệp, xây dựng mạng lưới viên chức và cộng tác viên, nâng cấp hệ thống cung cấp dịch vụ, đổi mới chương trình đào tạo và chủ động nhận diện, ứng phó với các khó khăn, thách thức trong thực tiễn triển khai.
Thành viên đề tài:
Từ khóa:
VV88.casino thiên đường giải trí tác xã hội Công tác xã hội Người khuyết tật